Nếu công cụ làm được ngày càng nhiều, câu hỏi thực tế là nên dồn thời gian vào phần nào. Có những kỹ năng mà công cụ lấn khá nhiều, và có những kỹ năng gần như không bị ảnh hưởng — và biết cái nào là cái nào giúp bạn phân bổ thời gian hợp lý hơn.
- Bốn kỹ năng giữ giá trị: nói phản xạ, nghe hiểu trong hội thoại thật, đọc sâu, và hiểu sắc thái.
- Hai kỹ năng giảm giá trị tương đối: dịch chính xác từng câu và tra cứu thủ công.
- Điểm chung của các kỹ năng bền: chúng diễn ra trong thời gian thực với người thật.
- Phân bổ thời gian nghiêng về phần nói và nghe, vốn là phần nhiều người bỏ trống nhất.
Bốn kỹ năng giữ giá trị
Bốn kỹ năng dưới đây có một điểm chung: chúng diễn ra trong thời gian thực và trong tương tác với người, tức là nơi mà việc dừng lại để dùng công cụ không khả thi. Kỹ năng thứ nhất là kỹ năng bền nhất và cũng là kỹ năng người tự học hay bỏ trống nhất.
Hai kỹ năng giảm giá trị tương đối
Hai kỹ năng dưới đây không trở thành vô ích, chỉ là tỷ lệ thời gian dành cho chúng nên giảm so với trước. Điều này không có nghĩa là bỏ hẳn — kỹ năng thứ nhất vẫn cần cho việc học vì nó buộc bạn chú ý tới cấu trúc, chỉ là nó không còn là mục tiêu cuối cùng như trước đây.
Phân bổ thời gian cho hợp lý
Nếu bạn nhìn lại tuần vừa qua và thấy phần lớn thời gian dành cho từ vựng và ngữ pháp, còn phần nói gần như bằng không, thì bạn đang phân bổ ngược với thứ tự giá trị. Đây là mẫu rất phổ biến ở người tự học, và nó có lý do dễ hiểu: từ vựng và ngữ pháp làm một mình được, còn nói thì cần người khác hoặc ít nhất cần vượt qua sự ngại ngùng. Cách chỉnh không phải bỏ phần từ vựng mà là đảm bảo mỗi tuần đều có một lượng nói nhất định, dù chỉ là ghi âm một mình. Phần nền vẫn cần, nhưng nó là phương tiện chứ không phải đích.
Sai lầm thường gặp
- Dành gần hết thời gian cho từ vựng và ngữ pháp vì đó là phần làm một mình được.
- Bỏ hẳn việc tra cứu và dịch vì nghĩ công cụ đã làm thay, mất luôn phần chú ý tới cấu trúc.
- Đặt mục tiêu dịch được trơn tru thay vì mục tiêu nói và nghe được trong thời gian thực.
Câu hỏi thường gặp
Ngữ pháp có còn cần học không?
Vẫn cần, vì nó là bộ khung để bạn tạo ra câu mới thay vì chỉ lặp lại câu đã thuộc. Chỉ là nó nên được học để dùng chứ không phải để làm bài tập, và tỷ lệ thời gian nên nhỏ hơn phần thực hành.
Học viết còn quan trọng không?
Có, vì viết là cách rẻ nhất để luyện khả năng sản sinh ngôn ngữ mà không cần người đối thoại. Nó cũng chuyển thẳng sang khả năng nói, vì cả hai đều là việc tự tạo ra câu.
Nên dành bao nhiêu phần trăm cho phần nói?
Không có con số chuẩn, nhưng nếu phần nói của bạn đang gần bằng không thì bất kỳ mức nào cũng là cải thiện. Bắt đầu bằng vài phút ghi âm mỗi ngày là đủ để thay đổi tỷ lệ.
Kỹ năng nào nên học trước?
Ở giai đoạn nền thì nghe và đọc để nạp, vì bạn cần nguyên liệu trước khi sản sinh. Nhưng đừng đợi tới khi thấy đủ mới bắt đầu nói, vì cảm giác đủ sẽ không bao giờ tới.