Khi công cụ dịch đủ tốt để bạn xoay xở được ở nước ngoài, câu hỏi có còn cần học ngoại ngữ không là câu hỏi hợp lý, không phải câu hỏi để gạt đi. Câu trả lời trung thực là: với một số mục đích thì đúng là không cần nữa, còn với một số mục đích khác thì công cụ không thay được.
- Với việc lấy thông tin và giao dịch đơn giản, công cụ dịch đã đủ dùng cho nhiều người.
- Với quan hệ giữa người và người, công cụ chen vào giữa và thay đổi bản chất cuộc trò chuyện.
- Tốc độ là khác biệt lớn: hội thoại thật diễn ra nhanh hơn nhiều so với việc dịch qua lại.
- Nếu mục tiêu của bạn thuộc nhóm công cụ đã làm được, hãy trung thực với chính mình về điều đó.
Bốn việc công cụ đã làm thay được
Bốn việc dưới đây, với nhiều người, đã không còn là lý do đủ để học một ngôn ngữ. Nói ra điều này không phải để làm nản lòng mà để bạn chọn mục tiêu cho đúng — nếu bạn học chỉ vì một trong bốn việc này thì động lực sẽ nguội nhanh khi bạn nhận ra công cụ làm được.
Bốn việc công cụ không thay được
Bốn việc dưới đây là nơi khác biệt còn rất lớn. Việc thứ nhất quan trọng nhất và cũng khó thấy nhất nếu bạn chưa trải qua: khi có một thiết bị ở giữa, cuộc trò chuyện chuyển từ quan hệ giữa hai người thành quan hệ qua trung gian, và nhịp cùng sự tự nhiên của nó thay đổi hoàn toàn.
Nghĩ lại về mục tiêu của bạn
Nếu bạn thấy mục tiêu của mình nằm hoàn toàn trong nhóm bốn việc đầu, thì trung thực mà nói, học một ngôn ngữ có thể không phải cách đầu tư thời gian tốt nhất — và nhận ra điều đó sớm tốt hơn nhiều so với việc bỏ dở sau sáu tháng. Nhưng phần lớn người học có mục tiêu thuộc nhóm thứ hai mà không nói ra thành lời: muốn nói chuyện được với người thân bên chồng bên vợ, muốn hiểu bài hát mình thích, muốn không phải nhờ ai phiên dịch trong cuộc họp, muốn cảm thấy thuộc về một nơi. Với những mục tiêu đó thì công cụ dịch không giải quyết được, và đó là lý do đáng để bỏ ra vài năm.
Sai lầm thường gặp
- Bắt đầu học mà không nói rõ với chính mình vì sao, rồi nguội khi thấy công cụ dịch làm được.
- Gạt câu hỏi này đi thay vì trả lời nó, khiến động lực dựa trên một nền không vững.
- Cho rằng công cụ dịch làm mọi việc học ngoại ngữ thành vô nghĩa, và bỏ lỡ những gì nó không làm được.
Câu hỏi thường gặp
Học ngoại ngữ có còn giá trị nghề nghiệp không?
Tùy ngành và tùy vai trò, và điều này thay đổi theo thời gian nên bạn nên tìm hiểu ở chính lĩnh vực mình quan tâm. Nhìn chung, những vai trò cần quan hệ với người vẫn coi trọng khả năng ngôn ngữ hơn những vai trò chỉ xử lý văn bản.
Có nên học một ngôn ngữ chỉ vì thích không?
Đây là lý do bền nhất trong tất cả các lý do, vì nó không phụ thuộc vào việc công cụ tiến bộ tới đâu. Người học vì thích thường đi xa hơn người học vì phải học.
Nếu công cụ tốt hơn nữa thì sao?
Phần quan hệ giữa người với người khó thay đổi vì nó không phải vấn đề kỹ thuật mà là vấn đề bản chất của việc có một thiết bị ở giữa. Còn phần lấy thông tin thì đã và sẽ tiếp tục dễ hơn.
Nên chọn học ngôn ngữ nào?
Chọn theo mục tiêu thuộc nhóm thứ hai của bạn: ngôn ngữ của những người bạn muốn nói chuyện, của nội dung bạn muốn hiểu, của nơi bạn muốn thuộc về. Chọn theo dự đoán về thị trường thường kém bền hơn.