Người học thường dùng đúng một từ điển cho mọi tình huống, trong khi các loại từ điển được thiết kế cho những mục đích khác nhau. Biết chọn loại phù hợp làm việc tra cứu nhanh hơn và cho câu trả lời chính xác hơn.
- Bốn loại: song ngữ, đơn ngữ, từ điển ngữ cảnh, và công cụ tra cụm từ thật.
- Song ngữ nhanh cho giai đoạn đầu, đơn ngữ chính xác hơn về sắc thái.
- Khi cần biết một cụm có tự nhiên không, hãy tra trong ngữ liệu thật thay vì tra từ điển.
- Tra xong phải đưa từ đó vào bộ ôn, nếu không thì lần sau bạn lại tra chính từ ấy.
Bốn loại và điểm mạnh riêng
Bốn loại dưới đây bổ sung cho nhau. Loại thứ tư ít người biết dùng nhất nhưng lại trả lời được câu hỏi mà từ điển không trả lời được: người ta có thật sự nói như vậy không. Nó hoạt động bằng cách cho bạn xem cụm từ đó xuất hiện trong các câu thật, thay vì cho một định nghĩa.
Phối bốn loại theo tình huống
Bảng dưới gợi ý dùng loại nào cho tình huống nào. Điểm cần nhớ: câu hỏi từ này nghĩa là gì và câu hỏi câu này nghe có tự nhiên không cần hai loại công cụ hoàn toàn khác nhau, và dùng nhầm là lý do nhiều người tra mãi mà vẫn không chắc.
Ba tình huống từ điển không đủ
Ba tình huống dưới đây cần cách tiếp cận khác. Tình huống đầu tiên phổ biến nhất với người viết: bạn có một câu đúng ngữ pháp nhưng linh cảm rằng nó nghe lạ. Từ điển không giải quyết được vì mỗi từ trong câu đều đúng nghĩa; thứ bạn cần là bằng chứng về cách các từ đó đi với nhau trong thực tế, và điều đó chỉ tra được trong ngữ liệu thật hoặc hỏi người bản ngữ.
Sai lầm thường gặp
- Dùng một từ điển song ngữ cho mọi tình huống, kể cả khi cần phân biệt sắc thái.
- Tra từ rồi đóng ngay, nên vài tuần sau lại tra đúng từ đó.
- Tin rằng hai từ ở hai ngôn ngữ tương đương hoàn toàn vì từ điển đặt chúng cạnh nhau.
Câu hỏi thường gặp
Khi nào nên chuyển sang từ điển đơn ngữ?
Khi bạn đọc được phần giải nghĩa mà không quá vất vả. Không cần chuyển hẳn — nhiều người dùng song ngữ để tra nhanh và đơn ngữ khi cần chắc về sắc thái.
Từ điển trên điện thoại và trên máy có khác nhau không?
Nội dung thường giống, khác ở tốc độ tra và ở việc bạn có tra được ngay trong lúc đọc không. Thứ quan trọng hơn là bạn có ghi lại từ đã tra hay không.
Có nên dùng công cụ dịch thay từ điển không?
Chúng phục vụ hai việc khác nhau: dịch cho bạn nghĩa của cả câu, từ điển cho bạn hiểu một từ với các sắc thái của nó. Với việc học thì từ điển có giá trị hơn.
Nên ghi lại từ đã tra bằng cách nào?
Ghi cả câu bạn gặp từ đó, không chỉ ghi từ và nghĩa. Câu thật là ngữ cảnh giúp bạn nhớ và giúp bạn biết cách dùng, còn cặp từ nghĩa rời thì rất dễ quên.